Işık Yılı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

​​​​​​​Işık yılı uzayda mesafeleri tanımlamamız için kullanılan uzaklık birimidir. Yıl ifadesi sizlere ne kadar zamanı ifade etse de, maksat mesafeleri tanımlayabilmektir. Bunun nedeni ise çok basit bir olguya dayanır; Uzayda elimizde metre ile ölçüm yapamayız. Daha doğrusu mesafeler o kadar büyük ki, bu ölçümleri yapmaya ne ömürümüz nede teknolojimiz yeterlidir. Diğer yandan uzay gözlemlerinde, evreni anlama çabamızı destekleyecek her bilimsel olgu, belli metrik ifadelere dayanmalıdır. Güneşin, dünyadan ne kadar uzakta olduğunu anlamak, dünyaya gelen güneş ışıklarının, bu mesafeden nasıl etkilendiklerini veya bu mesafenin yaşam üzerindeki etkisini anlamak için ihtiyaç duyduğumuz şey uzaklıktır. Diğer yandan bir harita çıkarma isteği yüzyıllar öncesine dayanır. İnsan devletleşme sürecine girdiği günden bu yana dünyayı haritalandırmaya koyulmuştur. Bu haritalar dağları, denizleri, boğazları, volkanik hareketlilikleri vb tüm bilgiyi içermeye çalışır. Bunu nedeni çok basittir. Bir şeyi ne kadar iyi anladığınız, o şeyi ne kadar iyi bildiğinize bağlıdır. Kozmologlar da yine yüzyıllardır aynı çabayı göstermiştir. İlk uzay gözlemcileri, dünyayı, güneş ve çevre gezegenleri tanımlarken onları haritalandırma gayretine düşmüştür. Bu haritalar çok yavaş ilerleyen bir gelişme süreciyle 19. Yüzyılın bitimine kadar sürdü. 20. Yüzyılın başında ise gerçekten güçlü haritalar üretilmeye ve çok önemli buluşlar gelmeye başladı. Bu süreç nihayetinde evrende mesefalerin ölçülebilmesi noktasına kadar geldi.

Peki mesafeleri nasıl ölçeriz?

Uzayda mesafeleri ölçmek için teleskoplar ve bu teleskopların içerisinde barındırdıkları dalga ölçüm cihazları (Spektrometreler ve türevleri) kullanılır. Bu güncel teknolojidir ve basit anlamda gelen ışığın dalga boyu ile ölçüm yapılmaktadır. Uzaktaki bir yıldız gözle görülür bir ışık yayar, bu ışık yol aldığı mesafe uyarınca enerjisini kaybeder ve bu sebeple dalga boyu büyür. Bu büyüme ile yapılan hesaplamalar yıldızın bize olan uzaklığını verir. Ancak eski zamanlarda da ölçümler yapılırdı. Henüz teleskobum elektronik olmadığı dönemlerde bir gözlemci, güneş mesafesini “güneş uzaklık birimi” olarak alır ve buna göre uzak cisimlerin yaklaşık uzaklıklarını hesaplardı. Bu çalışmalar ne kadar yüzeysel görünsede, başarılı olanları vardır. Tüm bu bilgilerin ışığında mesafelerden söz edebiliriz. Örneğin; galaksimiz olan samanyolu galaksisine en yakın galaksi Andromeda’nın (fotoğraf bir ucundan diğer ucuna boyu 140.000 ışık yılı olan Andromeda galaksisine aittir) bize olan yaklaşık uzaklığı 2,2 Milyon ışık yılıdır. Bu mesafeyi km ye çevirirsek; tam uzaklık 208.137.600.000km dir. Yazı ile; 208 milyar 137 milyon 600 bin km Bu mesafeleri anlatmak yada hatırlamak hiç olmadık hesaplamalarda kullanmak oldukça zahmetli olduğundan ışık yılı kavramı ortaya atılmış ve başarılıda olmuştur. Çünkü bize yakın olan Andromeda galaksisi evrendeki milyarlarcı galaksiden biri ve içerdiği 1 trilyon kadar güneş benzeri yıldızda, evrendeki trilyon kere trilyonca yıldızdan bir kaçıdır. Evrende bunca çok objenin olduğu gerçeğini söyledikten sonra şu söylemek çok önemlidir; tüm evren, içerdiği bunca yıldız, onların etrafındaki gezegenler ve diğer astroid, kara deliklere rağmen %99.9999 oranında boşluktan oluşmaktadır! Öyleyse bize ölçüm için km gibi birimler hiç yeterli olmayacaktır.

Işık Hızı:

Işık hızı: 299.792.458m/s dir. Yani ışık 1 saniyede 299.792.458 m yol alır. Bir yılda ise 9.454.254.955.488.000m yol alır. Buda “ışık yılı” ifadesinin tam anlamıyla mesafe karşılıdığıdır. Bu mesafeyi kıyaslayabilmeniz için; Dünyanın ortalama çapı ; 12.742km (Dünyanın çevre uzunluğuda yaklaşık 40bin km kadardır ve ışık hızıyla hareket ederseniz, 1 saniyede dünyanın çevresini 3 kez dolanabilirsiniz.) Dünya – Güneş arası uzaklık ; 14.960.000 km (ki bu 8.31 dakika ışık yılıdır ve diğer bir deyişle; güneşten bize gelmek için çıkan her ışık tanesi, dünyaya 8.31 dakika sonra gelir. Eğer siz bu yazıyı okurken güneş büyük bir patlama ile yok olsaydı, siz bunu tam olarak 8.31 dakika sonra görecektiniz!) Bu saatten sonra sizlere 1 ışık yılı dendiği zaman bunun ; 9.454.254.955.488km olduğunu bilmeniz ayrıcalığınız olacaktır. Bu ne kadar işinize yarar bilemiyorum ama bilgiyi seviyorum.

18 Mar 2019 - 19:49 - Güncel --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak OKU HABER Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan OKU HABER hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler OKU HABER editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı OKU HABER değil haberi geçen ajanstır.




Anket Erken seçim olsa hangi adaya oy vermeyi düşünürsünüz?