Saraçoğlu Mahallesi : Türkiye’nin İlk Toplu Konut Projesi

Türkiye'nin başkenti Ankara'da gerçekleştirilen toplu konut projesi Saraçoğlu Mahallesi ve Türk ekonomisindeki yeri... İşte, Saraçoğlu hikayesi.

Saraçoğlu Mahallesi Son Durum
Saraçoğlu Mahallesi Tarihi
+14
Haber albümü için resme tıklayın

Sön dönemlerde Ankara Saraçoğlu Mahallesi hakkında pek çok haber çıkıyor. Türkiye’nin ilk toplu konut projesi olan mahalle, tarihsel önemi ile de ön plana çıkıyor. Yeşil alanları ile kentin tam göbeğinde yer alan mahalleyi biz de sizler için bir araştırmak istedik. Cumhuriyet sonrası mimarinin güzel bir örneklerinden olan mahalleyi pek çok açıdan yakından tanıyabiliriz.

Saraçoğlu Mahallesi : Türkiye’nin İlk Toplu Konut Projesi

Saraçoğlu Mahallesi Ankara ilimizin en önemli kentsel planlama ve mimari simgelerinden biri olmuştur. Saraçoğlu Mahallesi restorasyon haberleri ile de sıklıkla gündeme gelmiştir. O zaman gelin, bu tarihi toplu konutların hikayesine daha da yakından bakalım.

1 - Saraçoğlu Mahallesi Tarihi

Ankara’da Kızılay’ın göbeğinde bulunan mahallenin tarihsel geçmişi 1940’lı yıllara kadar uzanıyor. Saraçoğlu Mahallesi belgeseli içinde de bu tarihsel geçmişten önemli ölçüde bahsediliyor. Biz de bundan yola çıkarak mahallenin tarihsel geçmişine şöyle bir göz atmak istedik.

Saraçoğlu Mahallesi mimari açıdan olduğu kadar tarihsel açıdan da oldukça önemli bir konut projesidir. Ankara’nın ve hatta ülkemizin ilk toplu konut projesi olan mahalle, Alman mimar Paul Bonatz tarafından tasarlanmıştır. O dönemde Alman mimar ve mühendisler ülkemizin çeşitli devlet kurumlarında aktif bir şekilde görev almaktadır. Mimar Paul Bonatz da devlet için çalışan önemli isimlerden biridir.

1944 yılında temelleri atılan Ankara Saraçoğlu Mahallesi projesi için dönemin başbakanı Şükrü Saraçoğlu’nun adı kullanılmıştır. 1946 yılında yapımı tamamlanan projede tam tamına 434 konut yer almaktadır. Ankara kentinin bir çeşit bürokrasi kenti olması nedeniyle konutlara dönemin önemli devlet adamları yerleşmiştir.

Saraçoğlu Mahallesi ekşi gibi platfromlarda da sıklıkla yer edinen ve tarihsel önemi ile ön plana çıkan bir mahalledir.

2 - Cumhuriyet Döneminde Konaklama İhtiyacı

Mahalle ile ilgili ön plana çıkan detayların başında bunun bir toplu konut projesi olması geliyor. 1940’lı yıllarda iyice baş göstermeye başlayan konaklama ihtiyacı nedeniyle bu mahallenin temelleri atılıyor. Ankara’nın başkent ilan edilişi ve günden güne gelişme göstermesi kente olan ilgiyi fazlasıyla arttırıyor.

Daha önce kırsal ve bomboş bir alan olan Kızılay Meydanı için de bu toplu konut projesi oluşturuluyor. Projenin ilk önce milletvekilleri için lojman olarak kullanılması düşünülüyor. Fakat daha sonra konutlarda milletvekilleri ile birlikte bazı üst düzey bürokratlar da oturmaya başlıyor.

Kentin memur kenti haline gelmesi de işte tam da bu süreçte başlıyor. Ankara, başkent oluşunun da etkisi ile birlikte ülkemizin pek çok yerinden gelen memurlara kucak açmaya başlıyor. Başka yerlerden gelen memurların barınma ihtiyacı da 435 konutluk Saraçoğlu projesi ile sağlanmış oluyor.

3 - II. Ulusal Mimarlık Akımı ve Saraçoğlu Projesi

Saraçoğlu Projesi için II. Ulusal Mimarlık akımının önemli simgelerinden biridir diyebiliriz. Cumhuriyet sonrası mimaride önemli bir yere sahip olan Saraçoğlu, bu bağlamda Türkiye’nin ulusal mimarlık anlayışını da yansıtmaktadır. Zaten Ankara kenti, Ulusal Mimari temellerinin en net şekilde atıldığı ve örnekler taşıdığı kentlerin de başında gelmektedir.

Temellerini dönemin başbakanı Şükrü Saraçoğlu’nun attığı proje, yalnızca iki yıl gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır. Uzun yıllar boyunca çeşitli üst düzey devlet adamlarına hizmet sunan mahallenin bir süredir boş olduğunu da söylemek gerekiyor.

4 - Mimar Paul Bonatz ve Ülkemize Olan Katkıları

Saraçoğlu mahallesi satılık evler gibi bir opsiyon içermeyen ve konutların her birinin kiralık olduğu bir mahalle olarak tasarlanmıştır. Bir çeşit lojman görevi üstlenen mahallenin mimarı Paul Bonatz da ülkemizin mimarisinda önemli bir isimdir. Dönemin mimari düzenlemelerinde ve projelerinde sıklıkla Alman mimarların adını görebiliriz. Aynı şekilde çeşitli kentsel planlama alanlarında da Alman tasarımcılar ile çalışılması uygun görülmüştür.

Alman mimar Paul Bonatz, Türkiye mimarisinde önemli alanlarda görev almış oldukça yetkili bir isimdir. Cumhuriyet sonrasi inşa edilen pek çok yapının jürilik görevinde Paul Bonazt yer almıştır. Bonatz, aynı zamanda Ankara Hava Terminali binasının da mimarıdır. Ayrıca Anıtkabir için açıkaln yarışmada da jüri görevini üstlenmiştir.

5 - Saraçoğlu Projesi Neden Bu Kadar Özel?

Saraçoğlu Projesi için diğer tüm toplu konut projelerinden oldukça farklı bir yerde bulunduğu söylenmektedir. Bunun da en başlıca nedenlerinden biri projede insanın günlük yaşamına dair kesitlerin de özenle kullanılmasıdır. Günümüzün toplu konut projelerinden farklı olarak Saraçoğlu’nda yeşilin oldukça yoğun kullanıldığını söyleyebiliriz.

Alman mimar Bonatz, bu projede mahalle kültüründen esinlenerek bazı adımlar atmayı tercih etmiştir. Dolayısıyla bu da ortaya alışılagelmişin dışında bir toplu konut projesini çıkartmıştır. Konutların yer aldığı arazide kütüphane, parklar ve insanların günlük hayatlarında ihtiyaç duydukları bazı ögeler de bulunmaktadır.

Saraçoğlu Mahallesi harita olarak bakıldığında da Ankara’nın en dikkat çeken noktalarından biri olmuştur. Yeşilin orantılı bir şekilde kullanıldığı bu alana toplu konut projesinden ziyade mahalle denmesinin de nedenleri oldukça önemlidir.

6 - Kızılay’ın Göbeğinde Bir Yaşam Alanı

Saraçoğlu Mahallesi Ankara harita içerisinde bir hayli dikkat çekmektedir. Kızılay Meydanı, Ankara’nın en yoğun meydanları arasında ilk sırada yer almaktadır. Saraçoğlu Projesi de Kızılay Meydanı içerisinde yer alan bir noktaya inşa edilmiştir. Kentin en yoğun meydanında yer alan bu alan, pek çok anlamda ezber bozan bir özelliğe sahiptir.

Tam şehrin merkez noktasında yer alması nedeniyle de günümüzde Saraçoğlu hakkında farklı düşünceler bulunmaktadır. Alınan kararlar çerçevesinde Saraçoğlu bölgesinde yeni bir yerleşim alanının oluşturulacağı söylenmiştir. Bu durum pek çok kişi tarafından tepki görse de Saraçoğlu için alınan yeniden yapılanma kararı kesinleşmiş bulunmaktadır.

7 - Saraçoğlu Mahallesi Son Durum

Mahalle ile ilgili verilen kararlar neticesinde Ankara halkını pek memnun etmeyen gelişmeler yaşanıyor. Mimarlar Odası ile Şehir Plancıları Odası Saraçoğlu hakkında verilen karara sert bir dille karşı çıkıyor. Saraçoğlu için bir restorasyon programının uygulanacağı söylense de mahallenin yapısının bozulacağından korkuluyor.

Bu konu ile ilgili pek çok görüş bulunurken Mimarlar Odası Ankara Şubesi tarafından yapılan açıklamada mahalle içine otopark inşa edilmesi kınandı. Yeni restorasyon projesinde mahalle içerisine 3 katlı otopark yapılabilecek ve buna bağlı olarak bazı yeme içme yerleri de açılabilecek. Hatta bazı kişilere göre Saraçoğlu içerisinde AVM inşaatının başlayacağı da iddia ediliyor.

Söz konusu yeni proje ne olur net bilinmez ama bazı kurumların bu konuda çeşitli kaygıları bulunmakta. Özellikle de Ankara’da yer alan sosyo-kültürel kuruluşlar Saraçoğlu için yapılacak olan restorasyon çalışmalarına şiddetle karşı çıkıyor.

# EKONOMİ İLE İLİŞKİLİ:

16 Eki 2020 - 11:00 - Ekonomi --- Okunma

Muhabir Selinay Yurtseven


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak OKU HABER Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan OKU HABER hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler OKU HABER editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı OKU HABER değil haberi geçen ajanstır.




Anket Erken seçim olsa hangi adaya oy vermeyi düşünürsünüz?