Ekonomide Yüksek Faiz Yüksek Döviz Kuru Tahterevallisinden Türkiye Nasıl İnecek?

Yüksek faiz ülkeye bir miktar döviz girişi sağlar. Ancak bu döviz yabancı yatırımcıdan geldiği için yine cari açığın artmasını engellemez. Piyasaya yurt dışından kalıcı döviz girişi olması gerekir. Bu döviz girişi bir kaç şekilde sağlanır.

2001 yılı ekonomisini ne kadar insan hatırlar bilmiyorum. Ancak dönemin Başbakanı ile dönemin Cumhurbaşkanı arasında Anayasa kitapçığı fırlatılması olayından sonra döviz bir anda fırlamış büyük kriz patlamıştı. Tabi döviz, devletin zirvesindeki bir tartışmadan dolayı fırlamamıştı. Bu olay bardağı taşıran son damlaydı...

Dövizde bu ani yükseliş nedeniyle mali sıkılaşmaya gidildi. Faizler artırıldı. Dövizde yükseliş frenlendi.

Peki döviz ile faiz arasında bu ters orantı neden? Neden dönüp dolaşıp bu sarmal içinde kalıyoruz. Bu işin çözümü ne?

Dolar ve Faiz Neden Yükselir ?

Bizim gibi ürettiğinden daha fazla ithalatı olan ülkelerde, ithalat-ihracat arası makas açılmaya başladığında döviz artmaya başlar. İthalatta rezerv para dolar olduğu içinde her geçen gün ithalata daha fazla para harcamaya başlarız. Buradaki açığı kapatmak içinde TL basarız. Piyasada TL arttıkçada alım gücü düşer.

Peki vatandaş neden dolar alır? Çünkü insanlar değeri düşen TL nedeniyle parasının değerini korumak ister. Piyasa dövizde artışı gördükçe döviz almaya başlar. Piyasada döviz miktarı azaldıkça da değeri artar. Bunun karşılığında Merkez bankası politika faizini artırır. Bu faiz artışı dövizin yükseliş oranından fazla olursa piyasada dövizler bozulur TL olarak vadeli hesaplara bankalara yatırılır. Dövizler bozuldukça piyasada döviz miktarı artar ve döviz fiyatı düşer.

Yüksek Faiz İyi mi?

İyi güzel o zaman! Bankalar TL ye hep yüksek faiz versin, yüksek kurdan kurtuluruz diye düşünebilir miyiz? Maalesef hayır! Yüksek banka faizi de başka bir soruna neden oluyor.

Nedir o sorun? Sorun şu ki bankalar TL'ye döviz artışından daha fazla faiz verebilmek için kredi kartı ve kredi faizlerini yükseltmek zorunda. Bankalar sonuçta para satar. Para yatırana faiz verip, kredi çekenden faiz alırlar. Bu durum da dengeli gitmelidir ki sistem işleyebilsin.

Yüksek Faizin Ülke Ekonomisine Zararları

Banka yüksek faizlerinin etkisi vatandaşın çektiği krediye ve kredi kartlarına yansır. Vatandaş daha az kredi çekmeye başlar. Kredi kartı kullanmakta çekimser davranır. Parası olan vatandaş ise gayri menkul almaktansa parasını faizde değerlendirmeye yönelir. Piyasada alım satım azalır. İnsanlar yeni işyeri açmakta ve işyerleri finanse etmekte zorlanır.

Ülkeye Döviz Girişi Nasıl Sağlanır?

Yüksek faiz ülkeye bir miktar döviz girişi sağlar. Ancak bu döviz yabancı yatırımcıdan geldiği için yine cari açığın artmasını engellemez. Piyasaya yurt dışından kalıcı döviz girişi olması gerekir. Bu döviz girişi bir kaç şekilde sağlanır.

1- Yabancı yatırımcının ülkede fabrika gibi kalıcı yatırımlar yapması

2- Turizm ile yurt dışı kaynaklı turistlerin gelmesi

3- İthalattan daha fazla ihracat yapılması

4- Petrol ve doğalgaza bağımlılığın azaltılması

Yabancı yatırımcının ülkemize kalıcı yatırımlar yapması uzun vadeli bir iştir. İşçilik maliyeti, lojistik, ülkenin siyasal istikrarı bu tip yatırımlara uygun ortamı sağlamalıdır.

Turizm ise pandemi döneminde durma noktasına gelmiştir. Turizm gelirleri için salgının bitmesini beklemek gerekecek.

Petrol ve doğalgaz bağımlılığını bizim gibi ülkelerin tamamen sıfırlaması çok zor. Ancak geliştirilecek teknolojilerle bu bağımlılığı azaltmak mümkün. 

Hiç mi umut yok peki derseniz. Elbette ki var. Türkiye'de köklü bir tarım reformu ve gelişime açık bir yazılım sektörü oluşturulması ekonomide önümüzü açacaktır. Nitelikli tarımsal üretim ile gıda enflasyonu önlenir ve yazılım teknolojisinde doğru adımlar bizi ihracatta farklı bir noktaya getirebilir. 

Umut her zaman vardır. Elbette zor günler geçecektir.

Esen kalın...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Gündeme Düşenler - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak OKU HABER Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan OKU HABER hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler OKU HABER editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı OKU HABER değil haberi geçen ajanstır.



Anket Erken seçim olsa hangi adaya oy vermeyi düşünürsünüz?