Ayıplı Mal Nedir? Ayıplı Mal ile Karşılaşan Tüketicinin Hakları Nelerdir? Tüketici Şikayeti Başvuruları Nereye ve Nasıl Yapılır?

Ticari faaliyetlerin artması ve e-ticaretin her geçen gün daha çok yaygınlaşması ile ayıplı mal kavramı daha çok hayatımıza giriyor. Peki ayıplı mal nedir? Ayıplı mal ile karşılaşan tüketicinin hakları nelerdir? Başvurular nereye ve nasıl yapılır? Ayıplı mal, alınan ürün veya hizmette karşılaşılabilecek eksiklik ya da hata durumu olarak tanımlanabilir ve tüketici şikayeti ayıplı mallar için yapılabilir. Ayıplı bir mal ile karşılaşan tüketici için öncelikle, ürünün satıcısı ya da hizmetin sağlayıcısından bazı talep hakları bulunur (ayıplı mal iadesi gibi). Bu taleplerinin karşılanmaması durumunda ise kanunen oluşturulan kurum ve makamlar önünde tüketici, şikayet haklarına sahip olur. Tüketicinin başvurabileceği şikayet makamları ise Tüketici Hakem Heyetleri ve Tüketici Mahkemeleridir.

Ayıplı Mal

Ayıplı mal, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun 'un 8. maddesinde göre düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, tüketiciye teslim anında tarafların kararlaştırdığı model veya örneğe uygun olmayan yahut objektif olarak taşıması gereken özelliklere sahip bulunmayan ürün, ayıplı mal satıcının taahhüt ettiği özellikleri içermeyen, eksiklikleri içeren maldır Bu hali ile;

Ekonomik, maddi yahut hukuki eksiklikleri olan ürünler, ayıplı mal kategorisi içerisinde sayılır. Ayıplı mal nedeni ile tüketicinin bazı hakları bulunurken, satıcının ise bazı sorumlulukları bulunur.

Objektif Yaklaşım

Ayıplı malın belirlenmesinde objektif bir yaklaşım sergilenir, yani ürün taşıması gereken niteliğe sahip bulunmuyorsa veya eksik ise ayıplı maldır. Ayıplı hizmette aynen ayıplı mal gibi değerlendirilir ve tüketici için aynı başvuru haklarını sağlar. Ayrıca ürün veya malın süresinde teslim edilmemesi, montajın satıcıya ait olduğu durumlarda gereken şekilde monte işleminin yapılmaması da sözleşmeye aykırı ifa kapsamında olarak ayıplı mal kategorisinde değerlendirilir.

Tüketici Hakem Heyetleri

Görev alan ve sınırları, tüketicinin aldığı ürün ya da hizmetin parasal sınırına göre belirlenen ve yalnızca belirli değerin altındaki uyuşmazlıklar noktasında yetkisi bulunan kurullardır. Ticaret Bakanlığınca, il merkezlerinde ve belirli ilçe merkezlerinde oluşturulan bu heyetlerin kurum ve kişilerden belge isteme hakları da vardır ve tüketici şikayeti olan konuda karar verirler

Parasal Sınır

Tüketici hakem heyetlerinin (T.H.H.) görevleri açısından 2020 yılı yeniden değerlendirme oranına göre;

Bu parasal sınırların üzerinde bulunan uyuşmazlıklarda ise görev ve yetki Tüketici Mahkemelerindedir.

Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Usulü

Görev alanlarını belirttiğimiz Tüketici Hakem heyetlerinde yetki ise, tüketicinin yerleşim yerinde bulunan veya tüketicinin işlem gerçekleştirdiği yerde bulunan heyetlerdedir. Bu heyetlere başvurular bizzat yahut avukat aracılığıyla, elden veya posta ile ya da e-devlet’de bulunan Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) üzerinden gerçekleştirilebilir. Başvuru formu kullanılarak yapılacak başvurularda, bu form yanında mevcut ise delil niteliğinde olan sözleşme, fatura ve belgelerde sunulmalıdır. Başvuru formu kullanılmayacaksa başvuruda bulunanın adı, soyadı, açık adresi ve TC kimlik numarası ile diğer iletişim bilgilerinin yer aldığı dilekçe kullanılabilir. Bu dilekçede talebin konusu, uyuşmazlık değeri, hakkında şikayette bulunulan satıcı bilgilerinin de yer alması gerekir.

Tüketici Hakem Heyetince Tüketici Şikayeti Başvuruları ile Verilen Kararlar

Tüketici Hakem Heyetleri tarafından karara bağlanan başvurular tarafları bağlayıcı niteliğe sahiptir ve icrası gerekir. Başvuru süreçlerinde e-devlet üzerinden gerçekleşen başvuruların takipleri yine e-devlet üzerinden yapılabilir. Ayrıca karara bağlanan başvuruların tebliği de ilgili heyetlerce taraflara yapılır. Şikayet Başvurusu İçin Tıklayınız

İtiraz Süreci

Tüketici Hakem heyetleri tarafından verilen kararlar yönünden tarafların, tebliğ tarihinden başlamak üzere on beş gün içerisinde heyetin bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemelerine itiraz hakları bulunur. Yapılacak bu itiraz, hakem heyeti kararına göre başlanan icrayı durdurmaz ancak icranın durdurulması talep edilirse hakim kararıyla, tedbir niteliğinde Hakem Heyetinin kararının icrası durdurulabilir. Heyet kararlarına karşı yapılan itiraz sonucu mahkeme tarafından verilen kararlar kesin niteliktedir. Kararların kesinleşmesinden sonra uygulanmaları zorunludur ve bu zorunluluğa uyulmaz ise icra dairelerinden takip mümkündür.

Tüketici şikayetini nereye yapmalı ve Tüketici Mahkemeleri Başvurusu

Belirlenen parasal sınırlarının üzerindeki değere sahip uyuşmazlıklarda ise tüketici başvuruları (ayıplı mal davası) Tüketici Mahkemelerine veya bu sıfatla görev yapan yetkili mahkemelere yapılır. Bu başvurular 492 sayılı Harçlar Kanunu ile tespiti yapılan harçlardan muaftır. Tüketici davalarında yetkili mahkeme ise tüketicinin yerleşim yerine göre belirlenir. Yani Tüketicinin yerleşim yeri Tüketici Mahkemesi bu uyuşmazlıklarda yetkilidir. Şayet yerleşim yeri adresinde bir Tüketici Mahkemesi bulunmuyorsa o yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesine Tüketici Mahkemesi sıfatı ile başvuru yapılır.

- OKU HABER, Hukuki ve Adli Konular bölümünde yayınlandı
https://www.okuhaber.com/haber/3688279/ayipli-mal-nedir-ayipli-mal-ile-karsilasan-tuketicinin-haklari-nelerdir-tuketici-sikayeti-basvurulari-nereye-ve-nasil-yapilir